Cần áp tiêu chí đặc thù Nói về giải pháp giúp vùng khó bứt phá từ xây dựng NTM, Phó chủ toạ tỉnh Sơn La - Cầm Văn Chính kiến nghị, cấp thiết phải sửa đổi nội dung quy định một số tiêu chí về xây dựng NTM cho thích hợp với các tỉnh miền núi, trong đó trọng điểm là 2 tiêu chí về thu nhập và cơ cấu cần lao
Cán bộ chờ… kinh phí, người dân ngóng… tài trợ Theo Phó chủ toạ UBND huyện Tủa Chùa (Điện Biên) - Nguyễn Minh Tuân, ngoài xã Mường Báng, hồ hết các xã còn lại của huyện Tủa Chùa hiện mới thực hành xong công tác quy hoạch nên việc thực hiện xây dựng NTM với các xã nghèo để nâng cao thu nhập cho người dân là mục tiêu xa vời.
Song song cần ban hành chính sách đặc thù cho các tỉnh Tây Bắc trong việc huy động các nguồn lực tham gia xây dựng NTM. Giảng giải về sự giậm chân tại chỗ trong xây dựng NTM ở các xã nghèo, Chánh Văn phòng Ban chỉ đạo xây dựng NTM tỉnh Điện Biên - Lò Quang Chiêu cho biết: triển khai xây dựng NTM ở Điện Biên sở dĩ giậm chân tại chỗ vì nhận thức của cán bộ, nhất là ở cấp xã chưa sâu sát.
Trong khi đó cấp tỉnh thì thiếu quan tâm chỉ đạo trung thành phần vì thiếu kinh phí, phần vì nội lực của vùng nghèo không có, phần vì người dân quá nghèo biết lấy gì phát huy nội lực nên công cuộc huy động sức dân xây dựng NTM vẫn giậm chân tại chỗ.
Trong khi đó có tới 46 xã chỉ đạt được 1 tiêu chí, đẵn là các tiêu chí về an ninh thứ tự xã hội và hệ thống chính trị. Ông Que cho biết, bà con chưa hiểu xây dựng NTM nên vận động hiến đất làm đường gặp rất nhiều trở lực. Khoản tiền chênh lệch từ 50-250 triệu/xã sẽ lấy nguồn ở đâu, khi hầu hết đó là những vùng khó khăn? Ai sẽ là người cả gan dám đầu tư vào nông thôn miền núi, vùng khó khăn nếu không phải là Nhà nước? Để khắc phục những hạn chế này, nhiều quan điểm yêu cầu nên có cơ chế chính sách đặc thù riêng về ngân sách cho miền núi, vùng DTTS.
Bộ NN&PTNT cũng cho biết, tính đến thời điểm tháng 5-2013, có khoảng 124 xã đạt chuẩn đủ 19 tiêu chí. Tuy nhiên, Chương trình cũng đang biểu lộ một số hạn chế. Và nếu cứ vận dụng một mẫu số chung trong xây dựng NTM cho toàn bộ các xã, câu chuyện nông thôn miền núi đuổi kịp nông thôn miền xuôi là điều không tưởng, ông Út nhận định.
Cán bộ lơ mơ khiến người dân có tâm lý trông mong ỉ lại, trưởng bản Xuân Tre 2, xã Búng Lao, huyện Mường Ảng (tỉnh Điện Biên) - Lò Văn Que tỏ. Trong khi đó, không xây chợ thì không đủ tiêu chí. Na ná, tiêu chí chợ nông thôn ở các xã miền núi chưa ăn nhập vì có xã gần trọng điểm huyện, nếu xây dựng chợ sẽ không phát huy được hiệu quả như trông đợi, gây phung phá.
Chả hạn với tiêu chí: giao thông, dài, thu nhập và cơ cấu cần lao tỉ lệ đạt là rất thấp. Cán bộ vẫn quen với việc cứ có dự án là có tiền đầu tư về xã mà không hiểu hết ý nghĩa phát huy nội lực của người dân trong xây dựng NTM từ chương trình. Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Danh Út cũng cho rằng, đối với miền núi, vùng DTTS nếu không có tiêu chí mềm, có cơ chế, chính sách hỗ trợ đặc thù thì rất khó thực hành được Chương trình xây dựng NTM.
Nhưng khi được biết triển khai chương trình với chủ trương lồng ghép các dự án phối hợp với phát huy nội lực của dân chúng, lãnh đạo một số địa phương lại tỏ ra nhạt hoét, bỏ mặc
Theo tính tình của Bộ KH&ĐT, nhu cầu vốn xây dựng NTM ở miền núi, vùng DTTS khá lớn, khoảng 200 – 300 tỷ đồng/xã, cao nhất tại Hà Giang, vốn huy động bình quân khoảng 400 tỷ đồng/xã, trong khi bình quân cả nước khoảng 150 tỷ đồng.
Duy nhất có xã Chiềng Ban, huyện Mai Sơn đạt 9/19 tiêu chí. Trong khi đó tiêu chí nâng cao chất lượng nguồn nhân công gần như giẫm chân tại chỗ, vì đa số cán bộ đảm nhiệm kiêm nhiệm nên khó giúp người dân trong việc hiện đại hóa nền nông nghiệp. Tuy nhiên, đối với hầu hết các xã miền núi thì chưa có xã nào đạt 19/19 tiêu chí xây dựng NTM. Hàng loạt các tiêu chí như thủy lợi, điện, trường, cơ sở vật chất văn hóa, bưu điện, nhà ở dân cư, kênh mương nội đồng, xây dựng nhà văn hóa, trạm xá… khá chậm do thiếu vốn đầu tư và khó đạt chuẩn theo tiêu chí nhà nước.
Cụ thể, trong việc phân bổ ngân sách Trung ương hàng năm cho Chương trình cần xác định lại mức phân bổ vốn đầu tư, tương trợ hàng năm theo vùng miền, hoặc theo địa bàn từng tỉnh trên cơ sở điều kiện đặc thù miền núi cao, tỷ lệ đồng bào DTTS, không nên phân bổ mang tính bình quân như hiện.
Ông Cầm Văn Chính, Phó chủ toạ UBND tỉnh Sơn La cho biết, gần 3 năm triển khai chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM trên địa bàn tỉnh Sơn La, đến nay chưa có xã nào đạt được một nửa số tiêu chí theo kế hoạch đề ra.
Nguyên Khánh. Chả hạn, ở huyện Con Cuông (Nghệ An), về y tế trước đây có 7 xã đạt chuẩn quốc gia nhưng giờ tiêu chí mới thì toàn huyện không có xã nào đạt chuẩn.
Tiêu chí dồn điền đổi thửa để đạt đúng đề nghị thì khó như lên trời… vì đất ruộng ở đây chỗ lồi chỗ lõm, đồi núi chia cắt chẳng thể áp dụng mô hình sản xuất hiện đại vào đây. Họ hay bì sao làm đường các dự án khác được đền bù mà xây dựng NTM lại không? Theo nhiều cán bộ của các huyện khó khăn, thời gian đầu, nhiều địa phương khó khăn rất hăng hái đăng ký xây dựng NTM với hy vọng sẽ được hưởng lợi nhờ được đầu tư vốn lớn làm các dự án.
Trong các tiêu chí về NTM đặc biệt có 5 tiêu chí mà không xã nào tại Sơn La đạt là giao thông, cơ sở vật chất văn hóa, cơ cấu cần lao, môi trường và thu nhập. Rất nhiều tiêu chí xây dựng NTM chưa ăn nhập với phong tục tập quán miền núi, vùng DTTS; ngân sách đầu tư xây dựng NTM miền núi, vùng DTTS thiếu những cơ chế đặc thù nên chưa tạo được động lực mạnh mẽ.
Nói rõ về chính sách đặc thù trong huy động nguồn lực, ông Chính phân tích: Nguồn lực thực hiện Chương trình xây dựng NTM bao gồm tương trợ của ngân sách Trung ương, ngân sách địa phương và huy động người dân, doanh nghiệp cùng tham gia. Đối với giáo dục theo quy định, phải đủ 8 lớp mới đạt chuẩn quốc gia, nếu như vậy thì những trường ở một số xã vùng sâu, vùng xa khó có thể đạt được do con em ở xa nên các trường phải chia tách thành nhiều điểm trường để kiếm tìm con chữ.
Nếu cứ áp một mẫu số chung cho chương trình NTM trên toàn quốc, nông thôn miền núi sẽ chẳng thể đuổi kịp nông thôn đồng bằng Tiêu chí nào cũng khó đạt Sau gần 3 năm khai triển Chương trình đích nhà nước về xây dựng NTM đã đạt được những kết quả bước đầu như: mô hình NTM đã dần hình thành trên thực tiễn tại các xã thể nghiệm, đời sống của người dân ở các vùng nông thôn dần cải thiện.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét