Tái cơ cấu các tổ chức tín dụng: Đã hàng ngày đi đúng lộ trình

Cơ cấu các tổ chức tín dụng, đòi hỏi tất yếu Để tăng cường sức mạnh nền kinh tế Ảnh:Hoàng Long Theo số liệu thống kê của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, hoạt động mua bán và sáp nhập (M&A) tại Việt nam tăng trưởng gấp 5 lần kể từ năm 2009. Từ con số 1,08 tỷ USD lên đến lập kỷ lục mới với mức tăng trưởng ấn tượng trong năm 2012, giá trị thương vụ đạt 5,1 tỷ USD. Xét về giá trị thương vụ, các thương vụ lớn đều có yếu tố nước ngoài. Nhà đầu tư nước ngoài chiếm tỷ lệ 66% giá trị các giao tiếp M&A. Dù rằng, giá trị mua bán và sát nhập trong 5 năm qua đã đạt được kết quả khả quan song theo nhận định của doanh nghiệp và các chuyên gia kinh tế, ngoài việc sáp nhập các ngành nghề khác thì ngành tài chính nhà băng được xem là ngành chậm tái cơ cấu, sáp nhập. Sau 5 năm phát triển, giá trị các thương vụ M&A tại Việt Nam đã tăng trưởng mạnh mẽ. Tổng giá trị các thương vụ M&A từ năm 2009 đến nay ước đạt 14,8 tỉ USD, tăng trưởng bình quân 65%/năm. Riêng năm 2012, giá trị các thương vụ này đã đạt mức 5 tỉ USD. Nhật là nhà nước đứng đầu về các thương vụ M&A tại Việt Nam thời gian qua. Giá trị của các thương vụ M&A càng ngày càng lớn. Thực tế cho thấy, hệ thống nhà băng thương nghiệp Việt Nam suy yếu nặng khi mà nợ xấu ở mức 8,8% (vào tháng 9-2012), khủng hoảng tín dụng liên tục kéo dài trong đó, 6 tháng đầu năm tăng trưởng tín dụng chỉ ở mức 3,3%. Bên cạnh đó hệ thống ngân hàng có tỷ lệ trích lập đề phòng thấp và quản trị kém, sở hữu chồng chéo giữa các nhà băng. Chính vì các tổ chức tín dụng (TCTD) Việt Nam tiềm ẩn rủi ro nhiều nên các nhà đầu tư nước ngoài có chú ý và quan tâm. Cụ thể, các thông báo về Mizuho – Vietcombank, IFC – Vietinbank, PVI – Talant... Cho thấy các nhà đầu tư nước ngoài vẫn mong muốn được đầu tư chiến lược vào các tổ chức tài chính lớn cổ phần hóa. Tuy nhiên, theo nhận định của chuyên gia kinh tế, mục tiêu giảm số lượng ngân hàng thương mại từ 50 xuống còn 15 vào năm 2015 được xem là khó có khả thi. Do, hơn 1 năm thực hành chỉ có 5 nhà băng được sáp nhập. Cụ thể, trong năm 2012 đã có 3 nhà băng sáp nhập lại dưới sự giám sát của BIDV, 2 nhà băng sáp nhập quý 1 năm 2013 và 5 ngân hàng khác đang trong quá trình sáp nhập. 9 nhà băng yếu kém nằm trong "danh sách đen” nối cần sáp nhập. Trả lời thắc mắc về việc chậm tái cơ cấu TCTD, bà Nguyễn Thị Hòa, Vụ trưởng Vụ Cấp phép các TCTD và hoạt động nhà băng cho rằng: "Malaysia tái cơ cấu các TCTD cũng mất 2 năm thành ra Việt Nam mới thực hiện được hơn 1 năm thì không nên kết luận là chậm. Tái cơ cấu TCTD đang đi đúng lộ trình. Bà Hòa lý giải thêm, tái cơ cấu hệ thống TCTD hoàn toàn không dễ. Nếu có chậm thì cũng do các nguyên nhân khách quan. Đơn cử, tình hình kinh tế khó khăn nên các TCTD cũng cần tìm khách hàng tiềm năng; tài chính công thì hạn chế trong khi đó, nếu thực hành tái cơ cấu các TCTD mà thiếu biện pháp căn cơ thì ảnh hưởng đến lợi ích của khách hàng, cổ đông… bởi thế, các TCTD đang được tái cơ cấu nhanh nhưng cẩn trọng và hiệu quả. Nhận định về tình hình tái cơ cấu cũng như sáp nhập các TCTD ở Việt Nam ông Sanjay Kalra, đại diện thường trú Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) tại Việt Nam và Lào nhấn mạnh: "Kế hoạch tái cơ cấu hệ thống ngân hàng trong 5 năm của Việt Nam nếu thực hành được là tốt, song mọi thứ đều tuân theo nội dung và lộ trình thì chưa hẳn đã đủ và đúng. Quá trình hoàn tất có thể xảy ra nhanh hơn do, thứ nhất không có giải pháp nè nhất quyết; thứ hai là có thể thực hiện nhanh hơn dựa vào chính sách tiền tệ”. Theo ông Sanjay Kalra, để phát triển hệ thống nhà băng đương đại, an toàn, hiệu quả theo các chuẩn và thông lệ quốc tế, Việt Nam cần phải phân loại các TCTD thành 3 loại: lành mạnh, thiếu thanh khoản và yếu. Tiến hành chẩn đoán tài chính, hoạt động và quản lý. Các TCTD yếu kém nên bạo dạn tái cơ cấu hoặc mua bán, sáp nhập không vì lợi ích trước mắt mà quên ích dài hạn… "Trong thời kì tới ngân hàng quốc gia sẽ cơ cấu lại tuốt tuột các TCTD về hoạt động, tài chính và điều hành nhằm tránh được những tổn thất. Đặc biệt sẽ xử lý các nhà băng yếu kém đồng thời, xây dựng lại cơ chế chính sách an toàn. Đây cũng chính là điều kiện đầu tư cho các doanh nghiệp trong và ngoài nước”, ông Đào Minh Tú, Phó Thống đốc NHNN nhấn mạnh. THANH GIANG